Wiktionary:Kamus bahasa Indonesia – bahasa Jawa

Dari Wiktionary bahasa Indonesia, kamus bebas
Lompat ke: navigasi, cari

Kamus : Bahasa Indonesia - Bahasa Jawa, berupa daftar kata dalam Bahasa Indonesia dan terjemahannya dalamBahasa Jawa. Kata yang dicetak tebal adalah kata yang digunakan dalam tingkatan Bahasa Jawa Krama.Wes tuwek mbokyo insyaf opo'o iki jaman wes akhir.wes gak usum ngono ngono iku

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

Daftar di bawah ini adalah kata dalam Bahasa Indonesia dan terjemahannya dalam Bahasa Jawa. Kata yang dicetak tebal digunakan dalam tingkatan Bahasa Jawa halus Krama. Untuk kamus Jawa-Indonesia, lihat Wiktionary:Kamus bahasa Jawa – bahasa Indonesia Sejuk terasa dihati habis menyanyikan lagu ini *aba-aba = aba-aba, préntah **diberi aba-aba = diabani **minta aba-aba = abanono *abab = hawa sing metu saka cangkem,gudhal,(jigong =Bhs Indonesia) *abad = abad *abadi = langgeng *abah = bopo, romo,bapak,pa'e *abai = nengne, tegke, lirwa, jar **diabaikan = dilirwakaké, ora digape, dinengne, ditegke, dijaraké **mengabaikan = nglirwakaké, ngejaraké *abang = mas, kakang, kangmas, raka,merah (warna) *abangan = wong Islam nanging ora nglakoni salat,gelem nyembah/njaluk/dedonga marang kuburan/keramat/petilasan *mengabar = ngabar, ilang ambuné, ilang dayané *abdas, wudu = wudu *abdi = abdi, batur, kawula, réwang, punggowo rencang **mengabdi = ngabdi, ngawula *abjad = abjad, aksara *ablak = menga amba tumrap cangkem utawa lawang *abnormal = ora normal *abon = abon *abonemen = lengganan *abortus = miskram, kluron *abrak = piranti, prabot, bekakas *abras, lepra = budhug, lépra *absah = sah, resmi *absen = ora teka, ora mlebu, nglimput *abses = abuh ngemu nanah, mborok *abu = awu, lebu *abu-abu = klawu *acak = awur, sembarang, nyekarep **acak-acakan = awur-awuran, kaco *acap, sering = kerep, Asring, gelek (bhs. malang sekitarnya) *acar = acar *acara = acara *acuh = nggatèkaké, perduli **tak acuh = ora nggatèkaké *mengacung = ngacung *ada = ana, wonten **ada-ada saja = ana-ana waé **mengada-ada = gawé-gawé , damel-damel **keadaan = kahanan, kaanan **diadakan = dianakaké **mengadakan = nganakaké **seadanya = sak-anané *adab = unggah-ungguh, tata krama *adakalanya = anakalané , sok-sok *adalah, yaitu = yaiku, yakuwi,inggih puniko *adan, adzan = adan *adang = cegat **diadang = dicegat **mengadang = nyegat, ngadhang *adat = adat, tatacara, pranata *adegan = adegan, lelaku *adem, dingin = adhem, asrep *adigung = adigung *adik = adhi, rayi, dhimas **adik saya = adhiku, rayi kula *adil = adil, bagirata *adinda = adhimas *adipati = adipati *administrasi = administrasi *admiral = sé napati lautan *mengadoni = ngadoni **adonan = adonan *adpertensi = iklan, ré klame *adres = adrès, alamat *adu, lomba = adu, tandhing *aduan = adon **beradu = gathuk **mengadu = ngedu, wadul **peraduan = peturon *aduh = adhuh *aduhai = dhuh, wadhuh *aduk = adhuk, udhek **mengaduk = ngadhuk **mengaduk-aduk = ngadhuk-adhuk *advis = pitutur *advokat = pokrol, adpokat *afiat = waras, séhat *agak = rada , radi **agak gemuk = rada lemu **agaknya = kaya-kaya, katoné *agama = agama, agami *agar = supaya, supados *agar-agar = ager-ager *agen = agèn *agenda = agèndha, acara *agun, agunan = tanggungan, bong *agung = agung, luhur, gedhe **diagungkan = diagungaké **mengagungkan = ngagungaké *ahad = Ahad. ''Soma Minggu (nama hari) *ahli = linuwih, pinter, tukang *ahmak = bodho, goblok,gendheng *aib = celo, nistha *air = banyu, toya, tirta **air bah = banjir **air hidung = umbel **air liur = iler **air limbah = pecerèn **air terjun = grojogan **air panas = banyu panas **air seni = uyuh, turas **air soda = banyu landa, sodha *ajaib = ajaib, anèh *mengajak = ajak, ngajak *ajal = ajal, mati, seda, pralaya, matèk, modar *ajang perang = palagan *ajar = ajar, uruk, ulang **mengajar = mulang, muruk **kurang ajar = murang tata **pelajaran = pawulangan **pelajar = murid, siswa *ajeg = ajeg, utuhTeks tebal'Teks miring *ajengan = ajengan,kyai,ulama *aji-aji = aji-aji, kasektèn *mengaji = ngaji *mengajukan = ngajokaké *ajudan = ajudan *akal = akal, bebuden *akan = arep, badhé **seakan-akan = kaya-kaya, katoné *akang, kakang = kakang, kangmas, roko *akar = oyot **akar tunggang = oyot lajer **akar bahar = akar bahar **berakar = ngoyot *akad = prajanjèn *akas = trengginas, cukat *akbar = agung ,gedhé *akhir = akir, pungkasan **akhirnya = pungkasané **berakhir = rampung, entèk, bubaran *akhirat = akérat *akhlak = ahlak, moral *aki = mbah *akibat = akibat, dadine *batu bancang = watu akik *akor = akur, rukun *akrab = raket, cedhak *akrobat = akrobat *aksara = aksara *aksen = aksèn, logat *aksi = aksi, tandang *akta, akte = akté *aktif = sregep, giyat *aku = aku, kula, dalem **mengaku = ngaku *akuarium = akuarium *akuntan = akuntan *akur = rukun, sarujuk,jumboh **akurkan = ngrukunaké **diakurkan = dirukunaké **mengakurkan = ngrukunaké *akurat = titi, tliti, tlesih *ala, cara = cara, manut *ala kadarnya = sakadharé *alabangka = linggis *alam = alam, bumi, buwana **mengalami = ngalami, nglakoni **pengalaman = pengalaman *alamat = alamat *alang, halang = palang *alang-alang = alang-alang *alangan = alangan **menghalangi = ngalangi *alangkah = dhuh, méndah *alas, dasar = dasar, lèmèk, dhampar *alasan = alesan *alas meja = taplak *alat = perkakas, *album = album *alem, sanjung = alem, puji *aleman = aleman,manja *alergi = alèrgi *algojo = algojo, jurupati *ali-ali = plintheng *alias = alias *alih, pindah = ngalih, pindhah **memindahkan = ngalihaké *alim = anteng, alim *alir = mili, kocor **mengalir = mili, ngocor **mengaliri = ngilèni, ngocori **mengalirkan = ngilèkaké **aliran = ilèn, iliné *alis = alis, imba *aljabar = aljabar *alkohol = alkohol *allah = Gusti Allah *almanak = tanggalan, amanak *almarhum = jenat, swargi *almari = lemari, lemantun *alpa, lupa = lali, kesup èn *alu, antan = alu *alum = alum, layu *alun, ombak = alun, ombak *alun-alun = alun-alun **ama, hama = ama *amal = amal **amalan = amalan **diamalkan = diamalaké **mengamalkan = ngamalaké *aman = aman, tentrem **keamanan = keamanan *amanat = weling, amanat *amandel = amandhel *amarah = nesu, duka *amat, sangat = banget, sanget **amat jauh = adoh banget, tebih sanget **amat sakit = lara banget **mengamati = nliti, maspadakaké *amatir = amatir *ambal = ambal, babut *ambeien = bawasir, dobol *ambil = jupuk, pundhut **ambilkan = jupukna, pundhutaken **mengambil = njupuk, mundhut *amblas = ilang, ambles, ical *ambrol = ambrol, bobol *ambruk = tibo, ambruk, rubuh *amis = amis *amit, pamit = pamit, nyuwun pamit *ampas = ampas, sepahan *ampela = rempela *ampelas = amplas, amril *ampuh = ampuh, sekti *ampun = ampun. tobat, kapok *amril = amril, amplas *amsal = conto, upama *amtenar = priyayi, punggawa *auk = amuk **mengamuk = ngamuk **diamuk = diamuk *anai-anai = rayap *anak = anak, putra,atmaja **anak-anak = bocah-bocah, laré-laré **beranak = babaran, manak **ngambil anak = mupu anak *anasir = unsur *ancak = ancak *ancam = ancem **diancam = diancem **mengancam = ngancem *ancang-ancang = ancang-ancang *ancuk = sanggama, saresmi *anda = kowé , panjenengan *andai kata = umpama, umpami **seandainya = saumpamané *andalan = andel, piandel **diandalkan = diandelaké *andang, obor = obor, colok *andeng-andeng = andheng-andheng *andil = urun, andhil *andong = andhong, dhokar *anduk = andhuk *aneh = nyelé *aneka = werna-werna,maneko warno *angan-angan = angen-angen *anggap = anggep **menganggap = nganggep **anggapan = panganggep *anggar = anggar *anggota = anggota, warga *angguk = anthuk **mengangguk = manthuk **mengangguk-angguk = manthuk-manthuk **anggukan = anthukan *anggun = anggun *angin = angin, bayu **angin ribut = lésus **berangin-angin = ngisi *angka = angka *angkara = angkara, murka *angkasa = angkasa, awang-awang *angkat = angkat, junjung **berangkat = mangkat, budhal **mengangkat = ngangkat, nggawa *angker, serem = angker, wingit *angker, jangkar = jangkar *angkin, setagen = angkin, setagèn *angkuh = anggak, dumèh *angkut = angkut, usung **angkutan = angkutan, gawan **diangkut = diangkut **mengangkut = ngangkut, ngusung *anglo = anglo *angon, ngangon = angon, ngangon *angsa = banyak *mengangsur = cicil, nyicil *angus = angus, geseng *aniaya = aniaya **menganiaya = nganiaya, milara *anjak, beranjak = ngalih, mingset *anjing = asu, segawon **anak anjing = kirik *anjur = anjur, kongkon **dianjurkan = dianjuraké **anjuran = anjuran *antan = alu *antar = terké, dhèrèkaké **diantarkan = diteraké **mengantar = ngeteraké *antara = antara. elet **di antaranya = antarané **perantara = kongkonan *anteng, tenang = anteng *anti = anti, tolak, emoh *antik = antik, kuno *anting = anting-anting *antré = antri *terantuk = kejadhus, kejedhuk *anus, dubur = silit, dubur *anugerah = anugerah, nugraha *anut, menganut = nurut, mèlu, nganut *anutan = panutan *anyam = anyam, enam **anyaman = anyaman **menganyam = nganyam, ngenam *anyar, baru = anyar, Vnggal *anyelir = anyelir *anyir, amis = amis, arus *apa = apa, punapa **diaoakan = dikapakaké **mengapa = kena apa **apa-apaan = apa karepé *apabila = yèn, mbok manawi *apak (bau)= apek, penguk *apalagi = apamanèh *apam, apem = apem *aparat = piranti, alat *buah apel = apel *apes, sial = apes, sial, cilaka *api = geni, latu *apik = apik, saé, asri *apit = apit, jepit **diapit = diapit, dijepit **mengapit = ngapit *apkir = pekir, ora kanggo *buah apokat = apokat *apotek = apotik *apung = kambang, kampul **mengapung = ngambang, ngampul *arah = arah, ener, tuju **mengarah = tumuju *arak, tuak = arak, tuak *arak-arakan = arak-arakan **mengarak = ngarak, ngiring **diarak = diarak *aral, halangan = aral, alangan *aram-temaram = surem, remeng-remeng *arang = areng *arbei = arbéi *arca = reca *arek = bocah *aren, enau = arèn *arena = papan, kalangan *kulit ari = kulit ari *ari-ari = ari-ari, embing-embing *arif = arif, wicaksana *aris, tepi = pinggir *arisan = arisan *arit = arit *arloji = arloji, jam *arnal = arnal, susuk kondhè *aroma = ambon-ambon *aron, megaron = ngaron *arpus, damar = arpus, damar *arti = arti, teges, makna *artis = artis, seniman *mengarungi = nyabrang, njelajah *arus = mili, milir *arwah = roh, nyawa, arwah *as, poros = as *asa = karep, karsa **putus asa = nglokro *asah = asah **batu asahan = ungkal **mengasah = ngasah *asal = sangka ,asal **asalkan = angger, anggeré **asalnya = asalé, sangkané **asal-usul = asal-usul **berasal = asalé saka, saking *asam = asem (wit) *asam (rasa) = kecut *asap = asep, kukus, kebul **berasap = kumebul *asar = asar *asbes = asbés *asih = asih, tresna **mengasihi = nresnani *asin = asin *asing = anèh, séjé, béda *asisten = asistèn, pembantu *asli = asli *asma = mengi, mengguk *asmara = asmara, sengsem *aso, istirahat = aso, lèrèn, ngaso *asrama = asrama, pondhokan *asri = asri, éndah *asuh = emong, dhidhik **mengasuh = momong, ngemong **asuhan = momongan *asyik = karem *atap = payon *atas = dhuwur, inggil **diatas = ing dhuwur **ke atas = munggah **mengatasi = mrantasi *atau = utawa *aturan = tatanan, pathokan **mengatur = mernata **peraturan = tatanan, pathokan *aur, bambu = pring *aurat = aurat *aus = kagèsrèk, gerang *awak = awak, badan, salira *awal = wiwitan, kawitan **awalnya = dhisiké, mulané *awan = méga, mendhung *awang-awang = awang-awang *awas = premana, waspada **pengawas = mandhor **mengawasi = ngawasi *awet = awèt *awur, ngawur = awur, ngawur *ayak, mengayak = ayak, nyaring **ayakan = ayakan *ayam = pitik **anak ayam = kuthuk **ayam alas = ayam alas *ayem, tenteram = ayem, tentrem *ayah = bapa, rama *ayan = ayan *ayat = ayat *ayo, mari ayo *ayu, cantik = ayu, élok *ayunan = gandhulan *azab, siksa = siksa, pasiksan

B[sunting]

C[sunting]

D[sunting]

E[sunting]

F[sunting]

G[sunting]

H[sunting]

I[sunting]

J[sunting]

==K==kabar

M[sunting]

Kenapa

O[sunting]

Paesan

R[sunting]

==Sedikit

T[sunting]

U[sunting]

W[sunting]

Y[sunting]

  • yaitu = yakuwi, yaiku
  • yakin = percoyo ,pitados, Kéndel
  • yang = sing, ingkang

Referensi[sunting]

  1. Bausastra Jawa Balai bahasa Yogyakarta
  2. Bausastra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  3. Bausastra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  4. Kamus Lengkap Bahasa Jawa, S.A. Mangunsuwito
  5. Bausastra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  6. Bausastra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  7. Bausatra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  8. Bausastra Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  9. Kamus Lengkap Bahasa Jawa, S.A. Mangunsuwito
  10. Kamus Basa Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  11. Kamus Basa Jawa Balai Bahasa Yogyakarta
  12. Kamus Basa Jawa Balai Bahasa Yogyakarta

Sumber[sunting]

  1. Kamus Indonesia - Daerah Jawa, Bali, Sunda, Madur, Sugiarto, dkk, PT Gramedia Pustaka Utama, 2007
  2. Kamus Basa Jawa (Bausastra Jawa), Tim Penyusun Balai Bahasa Yogyakarta, Penerbit Kanisius, 2001. ISBN 979-672-990-3
  3. Kamus Lengkap Bahasa Jawa, S.A. Mangunsuwito, CV Yrama Widya, 2002. ISBN 979-543-072-6

Lihat pula[sunting]