Lampiran:Kamus bahasa Indonesia – bahasa Cia-Cia
Tampilan
Daftar di bawah ini adalah kata dalam Bahasa Indonesia dan terjemahannya dalam Bahasa Cia-Cia.[1]
Daftar kosakata
[sunting]| Nomor | Bahasa Indonesia | Bahasa Cia-Cia |
|---|---|---|
| 1. | ajar | haDari |
| 2. | atur | atoro |
| 3. | ambil | ala |
| 4. | angkut | ato |
| 5. | angkat | angke |
| 6. | buka | ambe |
| 7. | goyang | angko |
| 8. | jual | aso |
| 9. | rampas | agoi |
| 10. | ayun | bue |
| 11. | antar | Bawa |
| 12. | banting | Banti |
| 13. | bawa | Bawa |
| 14. | bangun | Bangu |
| 15. | baca | baca |
| 16. | belah | Bongka |
| 17. | balik | bululi |
| 18. | cium | bobo |
| 19. | cubit | Binici |
| 20. | datang | bundo |
| 21. | ikat | Boke |
| 22. | ketuk | Boku |
| 23. | main | Baraba |
| 24. | pukul | BeBe |
| 25. | robek | Benci |
| 26. | tulis | buri |
| 27. | tambat | Boke |
| 28. | tukar | Bolosi |
| 29. | bakar | cunu |
| 30. | gantung | citai |
| 31. | potong | cumpo |
| 32. | saring | cirisangi |
| 33. | suruh | cindala |
| 34. | tumbuk | cucu |
| 35. | timbang | cimbangi |
| 36. | tunjuk | cui |
| 37. | tumbuh | cumbu |
| 38. | timbul | ciita |
| 39. | sentuh | Dingku |
| 40. | telan | boku/tolo |
| 41. | jilat | elaki |
| 42. | aduk | geru |
| 43. | bonceng | gande |
| 44. | dusta | gagau |
| 45. | goyang | goge/joge |
| 46. | gosok | gigisi |
| 47. | putar | gili |
| 48. | sangkal | gaga |
| 49. | tagih | giwu |
| 50. | cuci | honai |
| 51. | cabut | howu |
| 52. | duduk | hora |
| 53. | goreng | hole |
| 54. | ikut | hokolo |
| 55. | naik, panjat | hende |
| 56. | pangku | hawi |
| 57. | sorong, tarik | hela |
| 58. | serang | humbuni |
| 59. | tebas | hamo |
| 60. | tolong | hamba |
| 61. | geser | incu |
| 62. | intip | ilio |
| 63. | pandang | ita |
| 64. | pergi | inte |
| 65. | tekan | iso |
| 66. | tengok | ita |
| 67. | tonton | iita |
| 68. | campur | jalo |
| 69. | dorong, tolak | jujulai |
| 70. | maju, pindah | julu |
| 71. | buang | kaBi |
| 72. | cukur | kuru |
| 73. | cungkil | kuae |
| 74. | garuk | kusai |
| 75. | gigit | kuci |
| 76. | kerja | karajaa |
| 77. | kukur | kuru |
| 78. | sandar | kanciDape |
| 79. | serat | kalonda |
| 80. | sentak | karinta |
| 81. | singgah | kui |
| 82. | tabur | kamburi |
| 83. | usung | katemba |
| 84. | celup | londo |
| 85. | gulung | lulu |
| 86. | jemput | lawaci |
| 87. | jalan | lala |
| 88. | kirim | kalamboko |
| 89. | lipat | lupi |
| 90. | marah | limpu |
| 91. | pikul | lemba |
| 92. | sambut | loboci |
| 93. | selam | leo |
| 94. | terbang | lola |
| 95. | kedip | mpiDo |
| 96. | makan | maa |
| 97. | pulang | mbule |
| 98. | sebar | mantale |
| 99. | baring | ndole |
| 100. | jongkok | ngkoo |
| 101. | kunyah | nangku |
| 102. | sebut | ngea |
| 103. | jepit | opi |
| 104. | sambung | ompuci |
| 105. | ajak | pimai |
| 106. | asah | popoi |
| 107. | buru | poasu |
| 108. | cari | piita |
| 109. | dengar | pindongo |
| 110. | gali | pungali |
| 111. | injak | pindai |
| 112. | jahit | piDeu |
| 113. | jemur | pohai |
| 114. | kupas | pi'iri |
| 115. | kejar | pajere |
| 116. | lempar | pando/Mbangku |
| 117. | minum | poroku |
| 118. | masuk | pisau/ maso |
| 119. | mandi | piBaho |
| 120. | periksa | parisa |
| 121. | pilih | peleki |
| 122. | pakai | pake |
| 123. | pasang | pakana |
| 124. | pijit | pisi |
| 125. | pingit | pahora |
| 126. | pikir | pikiri |
| 127. | raba | piDanca |
| 128. | rebut | pooki |
| 129. | rembuk | putatabu |
| 130. | rentang | piroropa |
| 131. | sembunyi | pibuni/pihoko |
| 132. | siksa | pabinasa |
| 133. | tiup | poro |
| 134. | tepuk | pikatopa |
| 135. | tegur | peena |
| 136. | tinggal | pihohora |
| 137. | tanam | pimbula |
| 138. | urut | pisi |
| 139. | bongkar | rungga |
| 140. | sayat | runcu |
| 141. | tindis | rempe |
| 142. | tangkap | raso |
| 143. | terjang | ranca |
| 144. | hirup | sonde |
| 145. | hapus | sapulaei |
| 146. | isap | sosopi |
| 147. | mundur | sowo |
| 148. | pesan | samea |
| 149. | peluk | sopu |
| 150. | selip | simpi |
| 151. | sepak | sepa |
| 152. | salin | salingi |
| 153. | sembeli | sumbele |
| 154. | seret | serepi |
| 155. | tusuk | sumba |
| 156. | usap | sapulei |
| 157. | bungkus | tange |
| 158. | cincang | tata |
| 159. | lari | toDe |
| 160. | minta | sawa |
| 161. | pangkas | tompe |
| 162. | panggang | picunu |
| 163. | siram | tambiri |
| 164. | tembak | temba |
| 165. | tikam | toBoki |
| 166. | terkam | tompa |
| 167. | timbun | tambuni |
| 168. | tampar | topali |
| 169. | tempel | tampoli |
| 170. | terima | tarima |
| 171. | angguk | ungka |
| 172. | pegang | unta |
| 173. | panggil | ungku |
| 174. | simpan | una |
| 175. | urus | urusu |
| 176. | iris | wola |
| 177. | usir | wulu |
| 178. | sebar | wira |
| 179. | adik | aai |
| 180. | anjing | au |
| 181. | akar | asa |
| 182. | api | api |
| 183. | besi | ase |
| 184. | lemari | alemari |
| 185. | tuak | ara |
| 186. | buah | Bake |
| 187. | biji | Bacu |
| 188. | bahu | Bahu |
| 189. | buku | boku |
| 190. | emas | bulawa |
| 191. | kambing | Bembe |
| 192. | mulut | BoBa |
| 193. | musuh | Bali |
| 194. | padi | Bae |
| 195. | cerek | cere |
| 196. | lutut | cuu |
| 197. | keranjang | kalangka |
| 198. | air | we'e |
| 199. | ember | embere |
| 200. | debu | gawu |
| 201. | lantai | galaga |
| 202. | asap | hau |
| 203. | dagu | hae |
| 204. | kulit | heka |
| 205. | kebun | hamota |
| 206. | pasir | hone |
| 207. | dia | ia |
| 208. | daging | isi |
| 209. | ibu | ina |
| 210. | ikan | isa |
| 211. | jambu | jambu |
| 212. | jembatan | jambata |
| 213. | bunga | kamba |
| 214. | ekor | kaisu |
| 215. | jagung | kasitela |
| 216. | ipar | kaewa |
| 217. | kelapa | kundee |
| 218. | kerbau | karam bau |
| 219. | kelelawar | kaloa |
| 220. | pisang | kadese |
| 221. | rotan | hoo |
| 222. | tongkat | katoko |
| 223. | lumut | lumu |
| 224. | ayam | manu |
| 225. | Perempuan | muwine |
| 226. | mata | mata |
| 227. | Laki laki | muhane |
| 228. | angin | ngoi |
| 229. | laut | tai |
| 230. | nama | ngea |
| 231. | nenas | nanasi |
| 232. | awan | olu |
| 233. | bambu | parawata |
| 234. | lampu | pajamara |
| 235. | terong | palola |
| 236. | darah | rea |
| 237. | daun | roo |
| 238. | duri | rui |
| 239. | racun | racu |
| 240. | cicak | sasa |
| 241. | celana | sala |
| 242. | kayu | sau |
| 243. | susu | susu |
| 244. | siku | siku |
| 245. | ular | saa |
| 246. | mangga | taepa/po'o |
| 247. | tanduk | tandu |
| 248. | ubi | takolonda |
| 249. | anak | ungkaka |
| 250. | bulu | wulu |
| 251. | batu | wacu |
| 252. | bulan | wula |
| 253. | bintang | wicuko |
| 254. | benih | wine |
| 255. | babi | wawi |
| 256. | badan | wuto |
| 257. | loteng | wea |
| 258. | tanah | wuta |
| 259. | halus | alusu |
| 260. | belang | Bilomba |
| 261. | baik | Bajiga |
| 262. | bengkok | bengko |
| 263. | berani | barani |
| 264. | buruk, jelek | ciBaDi |
| 265. | kecil | kokodi |
| 266. | biru | kakanda |
| 267. | dekat | potangku |
| 268. | gila | kondu |
| 269. | kilau | kila |
| 270. | kosong | koso |
| 271. | kendur | keru |
| 272. | kental | konte |
| 273. | malu | kakaalo |
| 274. | nakal | kapatuli |
| 275. | pendek | kakaampu |
| 276. | panjang | koata |
| 277. | jahat | mosega |
| 278. | bulat | molimbu |
| 279. | berat | moBoa |
| 280. | busuk | mobuto |
| 281. | bersih | mongkilo |
| 282. | cakap | makiDa |
| 283. | cepat | marimba |
| 284. | dingin | moDindi |
| 285. | dangkal | muhoci |
| 286. | enak | mumbaka |
| 287. | gemuk | mokubu |
| 288. | hitam | mokito |
| 289. | hijau | moijo |
| 290. | haus | munginci |
| 291. | harum | muwondu |
| 292. | jinak | munea |
| 293. | jarang | molaka |
| 294. | kuning | moriri |
| 295. | kering | monginci |
| 296. | kikir | kocio |
| 297. | kurus | mokengku |
| 298. | kuat | muhosa |
| 299. | kotor | moruju |
| 300. | lembut | mumalu |
| 301. | lesu | mongule |
| 302. | lapar | muharo |
| 303. | lurus | moronto |
| 304. | lemah | mulute |
| 305. | lebar | molewa |
| 306. | luas | mulele |
| 307. | merah | muDea |
| 308. | masak | motaha |
| 309. | mentah | mumata |
| 310. | manis | mumeko |
| 311. | muda | murunga |
| 312. | miskin | misikini |
| 313. | masam | mukolo |
| 314. | putih | mopute |
| 315. | panas | mompana |
| 316. | pahit | mopaki |
| 317. | pintar | makiDa |
| 318. | rendah | mulimbu |
| 319. | ringan | mosape |
| 320. | ramai | mokoso |
| 321. | sempit | moipi |
| 322. | sakit | molala |
| 323. | sunyi | mulianga |
| 324. | tinggi | mocinggi |
| 325. | tajam | muntaro |
| 326. | tawar | mutembe |
| 327. | tua | mucuka |
| 328. | tipis | munipi |
| 329. | tebal | mokapa |
| 330. | takut | mosasu |
| 331. | tenang | mulino |
| 332. | diam | pitotongo |
| 333. | datar | rata |
| 334. | bengkak | tente |
| 335. | besar | toowa |
| 336. | baru | wukou |
| 337. | satu | ise |
| 338. | dua | rua |
| 339. | tiga | tolu |
| 340. | empat | paa |
| 341. | lima | lima |
| 342. | enam | noo |
| 343. | tujuh | picu |
| 344. | delapan | wolu |
| 345. | sembilan | siwua |
| 346. | sepuluh | ompulu |
| 347. | sebelas | ompuluamea |
| 348. | duabelas | empuluDorua |
| 349. | tigabelas | ompulu totolu |
| 350. | duapuluh | ruapulu |
| 351. | tigapuluh | tolopulu |
| 352. | seratus | ahacu |
| 353. | duaratus | ruahacu |
| 354. | seribu | ariwu |
| 355. | dua ribu | ruariwu |
| 356. | sepuluh ribu | ompuluriwu |
| 357. | pertama, kesatu | BaBano |
| 358. | kedua | kadua |
| 359. | ketiga | katiga |
| 360. | satu kali | ampalinga |
| 361. | dua kali | ruampalinga |
| 362. | tunggal | kuusano |
| 363. | banyak | toaru |
| 364. | sedikit | akiDe |
| 365. | lebih | kolaBi |
| 366. | kurang | nokae |
| 367. | cukup | humbu |
| 368. | semua | sambalie |
| 369. | beberapa | popopia |
| 370. | sarung | karike |
| 371. | tidak | cia |
| 372. | rambut | pocu |
| 373. | handuk | hando |
| 374. | kaki | kake |
| 375. | tangan | lima |
| 376. | hidung | ngo'o |
| 377. | gigi | ngi'i |
| 378. | lidah | Ela |
| 379. | bibir | Wiwi |
| 380. | telinga | toliga |
| 381. | kelapa | kunde'e |
| 382. | mangga | po'o |
| 383 | tomat | tomate |
| 384 | sarung | karike |
Lihat pula
[sunting]Sumber
[sunting]- ↑ FATIMAH. 1981. Bahasa Wuna. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa. xii+57pp.