Lampiran:Kamus bahasa Indonesia – bahasa Muna
Tampilan
Daftar di bawah ini adalah kata dalam Bahasa Indonesia dan terjemahannya dalam Bahasa Muna.[1]
Daftar kosakata
[sunting]| Nomor | Bahasa Indonesia | Bahasa Muna |
|---|---|---|
| 1. | saya | inodi |
| 2. | engkau | ihintu |
| 3. | dia | anoa |
| 4. | kami | insaidi |
| 5. | Tuan (anda) | intaidi |
| 6. | mereka | andoa |
| 7. | ini | aini |
| 8. | itu | aitu |
| 9. | apa | ohae |
| 10. | mengapa | neafa |
| 11. | banyak | noBari |
| 12. | sedikit | sendai |
| 13. | sebahagian | siga |
| 14. | setengah | selabunta |
| 15. | besar | nobala |
| 16. | kecil | norubu |
| 17. | panjang | newanta |
| 18. | pendek | noŋkubu, nongkubu |
| 19. | sempit | noseke |
| 20. | longgar | nolie |
| 21. | lebih | nokolabi, nolabi |
| 22. | kurang | nokae |
| 23. | penuh | nopono |
| 24. | laki-laki | moGhane |
| 25. | perempuan | robine |
| 26. | banci | leŋke |
| 27. | orang | mie |
| 28. | anak | ana, anahi |
| 29. | orang tua | kamokula |
| 30. | gadis | kalambe |
| 31. | janda | Birinanda |
| 32. | ikan | kenta |
| 33. | burung | manumanu |
| 34. | kerbau | karambau |
| 35. | kutu | otu |
| 36. | tikus | WolaWo |
| 37. | babi | WeWi |
| 38. | ayam | manu |
| 39. | itik | bebe |
| 40. | telur | Ghunteli |
| 41. | semut | sea |
| 42. | kucing | Beka |
| 43. | buaya | bueya |
| 44. | biawak | kumbohu |
| 45. | anjing | dahu |
| 46. | kuda | aDhara |
| 47. | monyet | ndoke |
| 48. | ulat | kaGhuleGhule |
| 49. | ular | Ghule |
| 50. | penyu | ponu |
| 51. | cecak | sasa |
| 52. | lipas | lalembanua |
| 53. | bengkarung | Wili |
| 54. | kelelawar | Waeya |
| 55. | gajah | gaDa |
| 56. | harimau | harimau |
| 57. | pohon | pughu |
| 58. | daun | ro |
| 59. | akar | paraka |
| 60. | buah | Bake |
| 61. | bunga | Wuna |
| 62. | bunga | kambea |
| 63. | dahan | karaGha |
| 64. | benih | Wine |
| 65. | biji | Ghonu |
| 66. | kulit | kuli |
| 67. | daging | dagi |
| 68. | darah | rea |
| 69. | tulang | buku |
| 70. | lemak | taBa |
| 71. | tanduk | tandu |
| 72. | ekor | punda |
| 73. | bulu | Wulu |
| 74. | kepala | fotu |
| 75. | telinga | poŋke, pongke |
| 76. | mata | bunsolo |
| 77. | hidung | ne |
| 78. | mulut | WoBa/WuBha |
| 79. | mulut | nunsu |
| 80. | gigi | Waŋka, wangka |
| 81. | lidah | lela |
| 82. | kuku | konisi |
| 83. | kaki | GhaGhe |
| 84. | lutut | tu |
| 85. | tangan | lima |
| 86. | jari | Wunanolima |
| 87. | perut | taGhi |
| 88. | leher | WuGhu |
| 89. | tetek | titi |
| 90. | jantung | bake |
| 91. | hati | Ghate |
| 92. | alat kelamin laki-laki | fura |
| 93. | alat kelamin wanita | Wusi |
| 94. | minum | foroGhu |
| 95. | makan | fuma, tangkahi, febaku |
| 96. | gigit | sia |
| 97. | lihat | Ghondo |
| 98. | dengar | fetiŋke, fetingke |
| 99. | tahu | pandeha.ne |
| 100. | tidur | lodo |
| 101. | cium | Wono |
| 102. | raba | kadampa |
| 103. | merasa | fenami |
| 104. | mandi | kadiu |
| 105. | kencing | GhoGhora |
| 106. | buang air besar | dea |
| 107. | berenang | leni |
| 108. | berjalan | kala |
| 109. | datang | rato |
| 110. | berbaring | ndolehao |
| 111. | duduk | ŋkora |
| 112. | berdiri | ere |
| 113. | memberi | foWaaGho |
| 114. | jongkok | uŋko |
| 115. | tiarap | loŋkofao |
| 116. | lari | tende, filei |
| 117. | loncat | punda |
| 118. | malam | alo |
| 119. | lambai | ale |
| 120. | anu | aru |
| 121. | menggiring | alu |
| 122. | hadapi | aro |
| 123. | keluarkan | ali |
| 124. | permainan galah | ase |
| 125. | saya | inodi |
| 126. | sopi | ara |
| 127. | ambil | ala |
| 128. | gelas | tonde |
| 129. | pagar batu | tondo |
| 130. | robek | gambe, wia |
| 131. | setengah matang’ (kambuse) | gambo |
| 132. | mengangkat bagian badan | esa |
| 133. | memindahkan tanaman yang masih kecil dengan tanahnya | usa |
| 134. | kering karena dijemur | reŋku |
| 135. | gembira | ruŋku |
| 136. | bawa | oWa |
| 137. | melawan | eWa |
| 138. | tersandung | lambe |
| 139. | rumah | lambu |
| 140. | kikis | kiri |
| 141. | lepra | kori |
| 142. | pantat | koro |
| 143. | ingus | toli |
| 144. | telan | tolo |
| 145. | ibu | ina |
| 146. | bentuk | bate |
| 147. | bersolek | bite |
| 148. | budak | Gata |
| 149. | jepit | Gati |
| 150. | kakek, nenek; cucu | aWa |
| 151. | bawa | oWa |
| 152. | nama burung | olo |
| 153. | memanjat | fonisi |
| 154. | berkata | bisara |
| 155. | berteriak | podea |
| 156. | berbisik | kamunti |
| 157. | bernyanyi | nelagu |
| 158. | bersiul | neŋkawowo |
| 159. | bersumpah | nosumpa |
| 160. | menggerutu | noparamuntu |
| 161. | matahari | Gholeo |
| 162. | bulan | Wula |
| 163. | bintang | kolipopo, kulipopo |
| 164. | dimuka | aro |
| 165. | lipatan daging pada leher | kola |
| 166. | sukum | kula |
| 167. | belukar | karumbu |
| 168. | gemuk | karombu |
| 169. | langit | lani |
| 170. | awan | olu |
| 171. | hujan | Ghuse |
| 172. | air | oe |
| 173. | angin | kaWeya |
| 174. | batu | kontu |
| 175. | pasir | Bone |
| 176. | tanah | Wite |
| 177. | asap | Ghumbo |
| 178. | api | ifi |
| 179. | gunung | kabaWo |
| 180. | hutan | katuGha |
| 181. | debu | Harabu |
| 182. | lembah | Kaporate |
| 183. | liang | lia |
| 184. | merah | kadea |
| 185. | hijau | iDho |
| 186. | kuning | kakuni |
| 187. | putih | kapute |
| 188. | hitam | kaGhito |
| 189. | biru | kakanda |
| 190. | ungu | Wungo |
| 191. | belang | Balamba |
| 192. | malam | korondoha |
| 193. | siang | GholeGholeo |
| 194. | sore | sanimaGhuleo |
| 195. | subuh | saoWalano |
| 196. | pagi | kamentae |
| 197. | panas | noopana |
| 198. | dingin | noorindi |
| 199. | penuh | nopono |
| 200. | baru | buGhou |
| 201. | baik | netaa |
| 202. | bulat | neŋkonu |
| 203. | kering | noneu |
| 204. | basah | nomeme |
| 205. | utara | kabelatu |
| 206. | timur | mataGoleo |
| 207. | selatan | salata |
| 208. | barat | kansoo.pa |
| 209. | ayah | ama, Idha |
| 210. | kakak laki-laki/perempuan | isa |
| 211. | paman | fokoamau |
| 212. | bibi | fokoinau |
| 213. | ipar | tamba |
| 214. | besan | kamodu |
| 215. | sedih | noBhelalalono |
| 216. | marah | noamara |
| 217. | gembira | nobaru |
| 218. | malu | noambanu |
| 219. | berani | nomoGhane |
| 220. | takut | nootehi |
| 221. | dapur | Ghabu |
| 222. | pangku | laBe |
| 223. | pintu | foninto |
| 224. | jendela | kalonga |
| 225. | atap | Ghato |
| 226. | lantai | hale |
| 227. | dinding | karondomi |
| 228. | bilik | o.lo |
| 229. | loteng | Ghahu |
| 230. | tangga | pulaŋku |
| 231. | tidak | mi.na |
| 232. | belum | mi.naho |
| 233. | nama | nea |
| 234. | kelapa | Ghai |
| 235. | kopra | kulou |
| 236. | parang | kapulu |
| 237. | tombak | pandana |
| 238. | pisau | piso |
| 239. | periuk | nuhua |
| 240. | tungku | dalika |
| 241. | luka | Bela |
| 242. | suka | mpalo |
| 243. | minta | salo |
| 244. | untuk | mbali |
| 245. | turun | sampu |
| 246. | gali | sese |
| 247. | coba | nsoba |
| 248. | sarung | beta |
| 249. | bentuk | katu |
| 250. | rimba | saŋku |
| 251. | sela lantai | ka |
| 252. | saja | ka.Wu |
| 253. | menciap | kopi |
| 254. | ikat | GoBo |
| 255. | menggali | toBa |
| 256. | saudara | Kabhera |
Lihat pula
[sunting]Sumber
[sunting]- ↑ Nurdin Yatim. 1981. Bahasa Muna. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa. xii+57pp.